yansıma sözcükler

Yansıma sözcükler, ÖSS’de Sözcükte Anlam konusu altında işlenir. Öss’de çıkacak şaşırtmalı soru tipini içine alacak bir konudur.

Yansıma sözcükler, doğadaki seslerin taklit edilmesi ile oluşur. Örneğin, bir suyu sürahiden bardağa boşalttığınızı düşünün. Ritmik olarak lık lık lık diye bir ses duymaz mısınız? İşte suyu bardağa boşaltırken suyun çıkardığı ses halk arasında “lıkır lıkır” diye ifade edilmiştir. Yine aynı şekilde insanlar bir yere sert bir cisimle vurduklarında ritmik olarak tak tak tak diye ses duyarlar. İşte bu durumu ifade etmek için de “takırdamak” sözcüğü kullanılmıştır. Bu sözcükler yansıma sözcüklerdir.

Yansıma sözcüklere örnekler:

Köpek sabaha kadar havladı.

Bizim herif sabaha kadar horladı.

Meşın kırbaş şakladı.

Dişlerini gıcırdatmadan konuş lütfen.

Televizyonun içinden çıtırtı geliyor.

İşte yansıma sözcükler altında sizi şaşırtabilecek nokta, eylemi size yansıma sözcükmüş gibi göstermeleri olacaktır. Örnek:

Kuşlar sabaha kadar öttüler. (Bu cümlede ötmek bir eylemdir yani fiildir. Ancak yansıma sözcük değildir. Fakat öten kuş cik cik gibi bir ses çıkaracağı için sanki biz ötmek sözcüğünü yansıma sözcükmüş gibi algılarız.

Yine ayırt etmemiz gereken bir husus da yansıma sözcüklere benzeyen fakat işitmeye dayalı olmadığı için yansıma olmayan sözcüklerdir.

Deniz pırıl pırıl parlıyordu. (Burada pırıl pırıl ikilemesi yansıma sözcük gibi gözüküyor ancak sese dayalı olmadığından yansıma sözcük değildir.)

Gözleri ışıldıyordu. (Yine bu cümlede ışıldamak yansıma sözcük değildir. )