yansıma sözcükler

Yansıma sözcükler, ÖSS’de Sözcükte Anlam konusu altında işlenir. Öss’de çıkacak şaşırtmalı soru tipini içine alacak bir konudur.

Yansıma sözcükler, doğadaki seslerin taklit edilmesi ile oluşur. Örneğin, bir suyu sürahiden bardağa boşalttığınızı düşünün. Ritmik olarak lık lık lık diye bir ses duymaz mısınız? İşte suyu bardağa boşaltırken suyun çıkardığı ses halk arasında “lıkır lıkır” diye ifade edilmiştir. Yine aynı şekilde insanlar bir yere sert bir cisimle vurduklarında ritmik olarak tak tak tak diye ses duyarlar. İşte bu durumu ifade etmek için de “takırdamak” sözcüğü kullanılmıştır. Bu sözcükler yansıma sözcüklerdir.

Yansıma sözcüklere örnekler:

Köpek sabaha kadar havladı.

Bizim herif sabaha kadar horladı. :)

Meşın kırbaş şakladı.

Dişlerini gıcırdatmadan konuş lütfen.

Televizyonun içinden çıtırtı geliyor.

İşte yansıma sözcükler altında sizi şaşırtabilecek nokta, eylemi size yansıma sözcükmüş gibi göstermeleri olacaktır. Örnek:

Kuşlar sabaha kadar öttüler. (Bu cümlede ötmek bir eylemdir yani fiildir. Ancak yansıma sözcük değildir. Fakat öten kuş cik cik gibi bir ses çıkaracağı için sanki biz ötmek sözcüğünü yansıma sözcükmüş gibi algılarız.

Yine ayırt etmemiz gereken bir husus da yansıma sözcüklere benzeyen fakat işitmeye dayalı olmadığı için yansıma olmayan sözcüklerdir.

Deniz pırıl pırıl parlıyordu. (Burada pırıl pırıl ikilemesi yansıma sözcük gibi gözüküyor ancak sese dayalı olmadığından yansıma sözcük değildir.)

Gözleri ışıldıyordu. (Yine bu cümlede ışıldamak yansıma sözcük değildir. )



yansıma sözcükler” üzerine 12 düşünce

  1. Sevgili Kaan Arkadaşım, kafama takılan bir şey söz konusudur.
    Açıklarsan sevinirim…
    ”Köpek sabaha kadar havladı” cümlesini yansıma sözcüğe örnek vermişsin.

    ”Kuşlar sabaha kadar öttüler.” cümlesinde ise ”öttüler” eylem yani fiil olması nedeniyle yansımaya örnek teşkil etmiyor şeklinde belirtmişsin…

    havlamak ile ötmek arasındaki farkı anlayamadım açıkcası:)

    Köpekler havlar,kuşlar öter…ikisi de eylem değil midir?Yanlış mıyım?

    Teşekkürler,

  2. ”onun gözleri ışıl ışıl parlıyordu
    buradaki ışıl ışl sözcükleri doğadan yansıtılmıştır.yoksa insan ışıl ışıl parlamaz.

  3. ya evet irem çok hatlı köpekler hav die havlar ama kuşlar öt die ses çıkarmazlar.bu yüzden benimde kafam karıştı biraz doğru bilgi versenizde kafamız karışmasa

  4. çok teşekkür ediyorum özellikle köpeğin hav hav diye ses çıkarması ama kuşların öt öt diye ses çıkarmaması beni aydınlattınız sağolun

  5. arkadaşlar yansıma sözcüklerde ses esastır yani yansıma sözcüğün türediği sözcük kökü tabiatta kendiliğinden var olan bir ses olmalıdır..
    örnek olarak ‘havlamak’ sözcüğü yansıma sözcüktür. Neden diyecek olursanız; hav-la-mak sözcüğünde kök hav’ dır. bu da tabiatın bir parçası olan köpeklerin doğal olarak çıkardığı sestir onun için sözcük yansımadır..

    BİR ÖRNEK DAHA VEREYİM:
    Aldığı ayakkabılar gıcır gıcırdı.
    Sizin odanın kapısı gıcırdıyordu.

    bu iki örneğe bakınca arkadaşlar ilk cümledeki gıcır kelimesi ‘yeni,kullanılmamış’ anlamında kullanıldığı için ses unsuru yoktur yani;yansıma sözcük değildir.

    ikinci örnekteki gıcırdamak kelimesinde ise ses unsuru olduğu için yansıma sözcüktür..

  6. arkadaşlar yansıma sözcüklerde ses esastır yani yansıma sözcüğün türediği sözcük kökü tabiatta kendiliğinden var olan bir ses olmalıdır..
    örnek olarak ‘havlamak’ sözcüğü yansıma sözcüktür. Neden diyecek olursanız; hav-la-mak sözcüğünde kök hav’ dır. bu da tabiatın bir parçası olan köpeklerin doğal olarak çıkardığı sestir onun için sözcük yansımadır..

    BİR ÖRNEK DAHA VEREYİM:
    Aldığı ayakkabılar gıcır gıcırdı.
    Sizin odanın kapısı gıcırdıyordu.

    bu iki örneğe bakınca arkadaşlar ilk cümledeki gıcır kelimesi ‘yeni,kullanılmamış’ anlamında kullanıldığı için ses unsuru yoktur yani;yansıma sözcük değildir.

    ikinci örnekteki gıcırdamak kelimesinde ise ses unsuru olduğu için yansıma sözcüktür..

  7. Arkadaşlar,
    mışıl mışıl kelimesinde ikilemde kaldım. Bir iki yerde araştırdım, birinde yansıma sözcüktür deniyor; sizlerden bir arkadaş da değil demiş.
    Yapılan açıklamaya göre insanlar uyurken tam olmasa da mışş mışş diye bir ses çıkarırlarmış, bu yüzden yansıma sözcük olarak alınırmış.
    Sizin bir açıklamanız var mı acaba?

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>