Kinaye ve tevriye soruları, ÖSYM’nin Öss müfredatına edebiyatı da alması ile birlikte Öss’de çıkması muhtemel sorulardan olmuştur. Edebiyatın şiir bilgisi konusu altında, edebî sanatlar bölümünde işlenen konulardandır. İkisi de yıllardır Türk Edebiyatında kullanılan edebî sanatlardandır. Bu iki sanat birbirine benzer özellikler gösterdiği için birbiryle karışması muhtemel iki edebî sanattır.
Kinaye ve tevriye çok anlamlılık demektir. Fakat küçük bir hususla birbirinden ayrılmaktadır.
Kinaye: Bir sözün hem gerçek anlamı hem de mecaz anlamı ile birlikte kullanılmasıdır. Örnek:
Senin yüzün hiç kızarmaz mı? (Bu cümlede kızarmak sözcüğü, hem utanmak anlamında yani mecaz anlamda hem de yüzün gerçekten kızarması, renk değiştirmesi anlamında yani kızarmak anlamında, gerçek anlamda kullanılmıştır. )
Tevriye: Bir sözün birden fazla anlamının olmasıdır. Ancak tevriyedeki anlamların hepsi gerçek anlamlıdır. Örnek:
Şiir bir cennet bahçesidir
Şairler dolaşır saf saf ( Bu şiirde saf saf sözcüğü hem temiz, pak anlamında hem de dizi dizi, sıra sıra anlamında kullanılmıştır. Yani tevriyeli kullanılmıştır. )
Güzellerde vefa olmaz demek yanlıştır ey Bâkî
Olur vallahi billâhi hemen yalvarıgörsünler ( Yalvar sözcüğü hem yalvarmak anlamında hem de para anlamındadır. Yalvarıgörsünler ise yalvarmayı görsünler ve parayı görsünler anlamlarında tevriyeli kullanılmıştır.
İşte tanımlardan da anlayabileceğimiz gibi:
kinaye: Gerçek + Mecâz anlam;
tevriye: Gerçek + Gerçek anlam

1 ahkâm kesilmiş, ilkin okuyayım, sonra ben de yazarım bir şeyler 
kategoriler
anlık takip
5 Mart 2008, 15:29
Valla edebiyat hocamızın anlatamadığını burada okuyarak anladım. Bundan sonra da pek işime yaramaz zaten. Teşekkürler…