Kaan Fakılı
  • anasayfa
  • kim bu kaan?
  • bana ulaşın
  • takip ettiklerim
  • ziyaretçi defteri
  • projeler

tabii ve tabi arasındaki fark

Şimdi efendim, şu Türkçe yozlaşıyor da, vay Türkçe bozuluyor da anam bittik de, anam yittik de gibi çığırtkanlık yapan kişilerden olmamaya çalıştım her zaman. Bu konuda hep temkinli davranmaya çalıştım. Bana göre yozlaşan Türkçe değil, Türkçeyi konuşanlardır. Bozulan, yıpranan da [tdk]Türkçe[/tdk] değil Türkçeyi konuşanlardır. Türkçenin gerilemesi mümkün değilken insanların gerilemesi mümkündür. Bu nedenle ben Türkçenin gerçekten çok çok uzun yıllar yaşayacağına inanıyorum. Tabiî ki Türkçeyi savunanlardan ziyade Türkçeyi konuşanlar olduğu sürece.

Neyse, ilk paragrafta kısa da olsa bir nutuk attık, her zaman yaptığımızdan. :) Bizde adet oldu zaten nutuk atmadan giriş yapmamak. :) Türkçenin değil de Türkçeyi konuşanların yozlaştığını söylemiştim üst paragrafta. Buna bir örnek vereceğim.

Şimdi Türkçede insanların sık sık kullandığı "tabi" diye bir kelime var. Biz insanlar bunu genelde hangi durumlar için kullanıyoruz?

Anne: Ahmet bir bardak su getirir misin yavrucuğum? Hadi evladım, hadi annem...

Oğlu: "Tabi" anne.

İşte bu örnekte "tabi" kelimesi yanlış bir şekilde kullanışmıştır.Efendim "tabi" ve "tabii" olmak üzere 2 farklı kelimemiz var bizim. Bu iki kelimenin de farklı anlamları var.

Tabi: Bağımlı anlamında kullanılır. Osmanlı Devletinde kullanılan "teba" kelimesi de bununla alâkalıdır. Yani Osmanlıya bağlı olan anlamındadır. Yine bizim ülkücülerin de sık sık kullandığı bir kelime bu "tebâ" kelimesi.

Bakın Peyami Safa amcamız bu konuda ne örnek veriyor bize:

"Sanki bütün kamara, bütün halk, onlara tabi, onlara mahkûmdu."- P. Safa.

Tabii: Bu kelimenin de TDK'ye göre 6 farklı anlamı var. Biz bu anlamlardan en çok 3. maddeyi, yani "akla ve mantığa uygun olan" olan kısmını kullanıyoruz. Yukarıda analı kızlı verdiğimiz muhabbette olduğu gibi.

Anne: Ahmet bir bardak su getirir misin yavrucuğum? Hadi evladım, hadi annem...

Oğlu: "Tabii" anne. (Tabii yani yaparım anlamındadır.)

Bir de "doğal olarak" anlamını sıklıkla kullanırız. "Tabii ki" diye bir kullanımımız da vardır bizim.

Etiketler : anadilim, dilin yozlaşması, peyami safa, safa, tabi, tabii, tdk, turk dil kurumu, türkçe, yozlaşma

yorumlara abone ol   
atıf  
EkleBunu Sosyal Paylaşım Butonu
 
 10 Nisan 2008, 22:30
 dil bilim, türkçe
 bugün 1 kez, toplam 340 kez okundu
« anadilim.org’u satıyorum
wordpress türk dil kurumu kelime arama eklentisi »

benzer yazılar

  • varil görevi görmeye son
  • anadilim.org yenileniyor
  • yazarken arınıyor musunuz?
  • google'dan gelenlere cevaplar 1
  • türkçeleştirme hareketinden hareketle bir deneme

son yazılar

    • mutluluk bir varış değil yolculuktur
    • ALES 2008 kasım dönemi soru ve yanıtları
    • bir kere sevdaya tutulmaya gör
    • ben ve tiyatro, bir de köşebaşı oyunu
    • bir haftam, öğretmenliğim ve öğrencilerim


4 ahkâm kesilmiş, ilkin okuyayım, sonra ben de yazarım bir şeyler

  1. Recep Hilmi Tufan
    11 Nisan 2008, 04:15

    Aslında üzerlerindeki şapkaları kullansak bu kadar yanlışlık olmaz. Birisi tabiî, diğeri tâbi bunların…

  2. Kaan Fakılı
    11 Nisan 2008, 18:08

    Yok öyle değil aslında. Şapka kullanmama yukarıda anlattığım hataya neden olmuyor. Şapka kullanmama ayrıca bir sorun teşkil ediyor. Yukarıda tek “i” harfi bu soruna yol açıyor. Ama tabiî ki şapka kullanılmalı diye düşünüyorum ben de.

  3. Sezer İLTEKİN
    7 Temmuz 2008, 22:21

    Ahmet adlı bir kız var mı? :)

  4. Kaan Fakılı
    7 Temmuz 2008, 22:29

    Teşekkürler Sezer, düzelttim. :)

diyeceklerim var, ben de ahkâm kesmek istiyorum

Yapacağınız yorumların, benim ve okuyucularım için değerli olacağını unutmamalısınız. Biz, yazdığınız her şeyi ciddiye alırız. Yorum yazarken kimseyi rencide etmeden yazmanızı, aşağılayıcı, rencide edici şeyler yazmamanızı temenni ederim. Türkçe yazım kurallarını ihmâl etmezseniz sevinirim. Zira "aslan yattığı yerden belli olur".

© Kaan Fakılı