Türkçenin günden güne yabancı kelimeler yığınına dönmesini hepimiz uzaktan izliyoruz. Müdahale etmek isteyenlere de “o oturmuş, bu geçmiş, bu bunu karşılamıyor, o çok komik” gibi ipe sapa gelmeyen bahaneler sunarak insanı Türkçeleştirme hareketinden soğutuyorlar.

Efendim bildiğiniz gibi geçen pazar Türk “Blog” Yazarları ile Ankara Bahçeli’de Cafe Bistro‘da buluşmuş çeşitli konular üzerine sohbet etmiş ve fikirlerimizi beyan etmiştik. O toplantıya dair düşüncelerimi şurada da yazmıştım. Toplantıda aldığımız bir karar üzerine de “blog” kelimesi yerine Türkçe bir kelime bulacak ve onu kullanacaktık. Ben de eve gelir gelmez vakit kaybetmeyerek benim anadilim.org’da bir alt alan(subdomain) oluşturdum ve burada bu kelimeyi Türkçeleştirmek isteyenlerin görüşlerini almak istedim. Şu anki gelişmeler, yazarların birçoğunun bu kelime yerine Türkçesini kullanmak istedikleri yönünde. Ben ise bu kelimeye Türkçe bir karşılığı yakında önereceğim. Henüz araştırma aşamasındayım.

Efendim bahsettiğim gibi Türkçeleştirme hareketleri bir yandan bizim tarafımızdan da hız kazanmış durumda. Ancak biz Türkçeleştirme hareketlerinin yanında bir de yabancılaştırma hareketleri var ki sormayın gitsin. Türkçede karşılığını bulamadığınız ya da bilmediğiniz bir kelimenin yabancı karşılıını kullanmanıza hak veririm bir yere kadar. Ancak Türkçede bir kelime varsa ve siz bunu kullanmaktan imtina edip yabancı kelimeyi kullanırsanız o vakit ayıp etmiş olursunuz. Hele hele bu isim değil bir de fiil ise daha da ayıp etmiş olursunuz. Çünkü dilin yapıtaşları fiillerdir. Fiiller yeri geldiğinde birer cümle niyeliğindedir.

Yukarıda bahsettiğim yaklaşımla araştırdığımda önüme öyle bir kelime çıkıyor ki inanın şaşkına dönüyorum. “Deklare etmek”. Birkaç php kitabında gördüğüm bu kelimeyi bugün internette sık sık görmeye başladım. Anlamı da öyle karışık falan değil biliyor musunuz?

Deklare etmek = Bildirmek

Şimdi hangi zihniye bana bildirmek kelimesi yerine deklare etmek ifadesini kullanmanın daha kolay ve daha güzel olduğunu söyleyebilir ki? Türkçesi 1 kelime iken yabancısı ise 2 kelime. Hem de o 2 kelimeden bir tanesi de bizim Türkçedeki yardımcı fiillerden birisi.

Ben buradan bildiren yerine deklare edenleri şiddetle kınıyorum.

Yazar: Kaan Fakılı | 1 ahkâm kesilmiş »

Dillerin belirli kurallarının olduğunu daha önce söylemiştik. Kuralları olan dillerin her zaman belirli özellikleri vardır. Her dildeki kelimelerin olduğu gibi Türkçeye ait kelimelerin de belirli ses özellikleri vardır. Belki de her dilden daha sistemli bir ses özelliği vardır Türkçenin. Türkçeyi bu derece öne çıkarmamdan dolayı beni şovenist birisi olarak düşünenler olabilir. Buna saygı duyarım. Ancak o kişilerin Türkçeyi biraz incelemelerinden sonra Türkçeye en az benim kadar saygı duyacaklarından da eminim. Neyse, savunma halimden sıyrılıp konumuza tekrar dönmem gerekiyor sanırım.

Bu yazımızda Türkçe kelimelerin ses özelliklerinden bahsedeceğiz. Efendim Türkçe kelimelerin ses özelliklerinden kastımız, Türkçedeki kelimelerin ses özellikleridir. Yani, Türkçe bir kelimenin hangi özellikleri vardır, bir kelimenin Türkçe olup olmadığını nasıl anlarız, Türkçede şu harf var mıdır gibi kafamızda yer eden sorulara cevaplar arayacağız. Eminim ki aşağıda vereceğim özellikler hepimizin kafasında yer eden bu sorunları çözmeye yetecektir.

Yabancı dillerden Türkçeye giren birçok sözcüğü ilk bakışta anlayabiliriz: aksiyon, multimedya, tren, röbdoşambır, wireless gibi. Ancak öyle sözcükler vardır ki Türkçe olup olmadığını anlamak için Türkolog olmak gerekir sanırız. Aslına bakarsanız durum o kadar da karışık değildir. Türkçe kelimelerin belli başlı ses özellikleri vardır. Bu ses özellikleri birkaç kişinin çıkıp kafasından uydurduğu şeyler değildir. Yüzyıllardan beri halkın kullandığı dilin kanunlaşmış özellikleridir. Karşılaştığımız kelimeleri bu ses özellikleri ile karşılaştırarak o kelimenin Türkçe olup olmadığını rahatlıkla tespit edebiliriz. İşte o mükemmel özellikler: (more…)

Yazar: Kaan Fakılı | ahkâm kesilmemiş »