İnternet dediğimiz bilgi çöplüğünde her türden mesnetsiz bilgiye rastlamamız mümkün. Az biraz mürekkep yalamış münevver -münevver diyeceğim bunlara çünkü gerçekten her söylenene inanmamak da bu devirde bir münevverlik örneği- insanlar bu kulaktan dolma şeylere itibar etmezler. Ancak bir konuda fikir sahibi olmayıp, bunu sadece başkalarından duyarak savunanlar ise ancak haber sitelerinde yorum yazarak birbirlerini kışkırtırlar. İşin kötü yanı bir de günlük yazarları da bu olaya karışır oldu. Türkçe hakkında herhangi bir bilgi birikimi olmayanlar, Türkçenin tarihi devirlerinden bîhaber olanlar bugün kalkıp Türkçenin ne kadar zayıf bir dil olduğunu rahatlıkla söyleyebiliyorlar. Bizim ufo gören masum köylümüz aman vatandaşımız ise bunlara hemen itibar ediyor. Çok değil daha birkaç sene içinde bir bir iki yayın kuruluşunda TDK‘yi tiye almak için bir yerlerinden uydurarak yayınladıkları, “işte bu adamlar otobüse çok oturgaçlı götürgeç diyorlar, lokantaya otlangaç diyorlar” yazıları kısa bir sürede tüm internet dünyasına yayıldı. İşin acı yanı bu yanlış bilgininin yayılmasındaki hız, düzeltmedeki hızın yayılmasına sirayet etmemiş. 18 Eylül 2005 yılında Yeni Şafak gazetesinde Türk Dil Kurumu’nun açıklamasına rağmen bu haberler internette hâlâ yayınlanıyor. Daha bir iki gün evvel şurada haber olarak gördüm. Neyse girizgahtaki sitemkâr bölümü atlayalım ve yazının kendisine geçelim.

Türk Dili başka dillerle ya da daha ziyadesiyle İngilizce ile kıyaslanırken hep kelime dağarcığı göz önüne alınmış ve kelime sayısına bakarak Türkçenin, İngilizceden daha kısır bir dil olduğu söylenmiş. Haklı olarak da mürekkep yalamamış insanlar üstte de söylediğim gibi buna bel bağlamış ve Türkçenin gerçekten fakir bir dil olduğuna bağlanmış kalmışlar. Oysa dil bilimciler ısrarla bir dilin zenginliğinin dildeki söz varlığı ile alâkalı olmadığını söyleip duruyor. Biz de aşağıdaki maddeler ile bunu ispatlamaya çalışacağız. Ama önce gerçekten Türkçedeki kelime sayısı az mı ona bir bakalım…

• Bugün İngilizce sözlükler oluşturulurken, İngilizce sözlükler ile sürekli aşinâ olanlar madde başlarının oluşumunu daha iyi bilirler. Yaklaşık 600 bin kelime olduğu söylenen İngilizce sözlüklerde bu kelimelerin çoğunu yabancı dillerden alınma kelimeler teşkil eder. İngilizce bu yabancı kelimeleri esasında İngilizce gibi gösterip sözlüğünün hacmini büyültmeye çalışmaktadır. Oysa biz Türkçede yıllardan beri gittikçe özleştirme çalışmaları yapmışız, tasfiye hareketleri yapmışız ve sözlüğümüzü kısırlaştırmışız. Buna rağmen sadece Türkiye Türkçesinde değil Türk Dilinin diğer lehçelerini de hesaba kattığımızda Türkçenin söz varlığının ne kadar fazla olabileceğini siz düşünün? Neticede bugün öyle ya da böyle en az 20 Türk lehçesi vardır. Bu 20 lehçedeki ortak kelimeleri bir kenara atarsak diğer kelimelerin sayısını çıkartmaya çalıştığımızda inanılmaz bir kelime dağarcığı ile karşılaşmış olacağız. Yine bizde kalıcı kelimeler yapmayan zarf fiil, sıfat fiil ekleri ile oluşturulan kelimeleri de hesaba kattığımızda bu hacim biraz daha genişleyecektir.

• Türkçenin esas zenginliği bana göre söz dizimi üzerinde şekillenmelidir. Türkçenin en eski yazılı kaynaklarını önümüze aldığımızda ki bu kaynakların oluşturulma tarihi 700′lü yıllardır, yani aradan 1300 yıl gibi bir zaman geçmiştir. O zamandan bu zamana Türkçenin söz diziminde hiçbir değişiklik olmamıştır. Biz o dönemden bugüne hep yabancı milletlerle temas halinde olmuşuz, onlarla kültür alışverişinde bulunmuşuz, bir sürü yabancı kelime almışız – vermişiz (ve vermişiz, evet Türkçeden yabancı dillere binlerce kelime verilmiştir, ilgilenenler şu haberi okuyabilirler.), tüm bunlara rağmen söz dizimimizde herhangi bir değişiklik, bozulma olmamıştır. Yani kelimelerin yerleşiminde bir bozukluk olmamıştır. Bildiğiniz gibi Türkçenin cümle yapısı, başta özne, ortada nesne ve sonda fiil şeklindedir. Dilerseniz Orhun Abideleri’nden bir örnekle bunu ispatlayalım:

Kültigin Abidesi’nin Güne Yüzü:

Tengri teg tengride bolmış Türk Bilge Kağan bu ödke olurtum. Sabimin tüketi eşidgil. Ulayu ini yigünüm oğlanım biriki oğuşum budunum biriye şadpıt begler yırıya tarkat buyruk begler Otuz [Tatar … ]

Tanrı gibi gökte olmuş Türk Bilge Kağanı, bu zamanda oturdum. Sözümü tamamiyle işit. Bilhassa küçük kardeş yeğenim, oğlum, bütün soyum, milletim, güneydeki şadpıt beyleri, kuzeydeki tarkat, buyruk beyleri, Otuz Tatar…

• Türkçenin bir başka zenginliği de geniş bir coğrafyada konuşulmasıdır. Sadece Anadolu’da ve Orta Asya’da değil dünya üzerinde çeşitli yerlerde konuşulmaktadır. En son Amerika kıtasında Mayaların bulunduğu bölgede de 150′den fazla yer adının Türkçe kökenli olduğu tartışılmaktadır.
• Türkçe kökeni oldukça geçmişe dayanan bir dildir. Bugün oluşturulma tarihini 700′lü yıllar olarak bildiğimiz Orhun Abideleri’ndeki gibi bir dilin oluşması için en az 1.000 yıl gibi bir sürenin geçmesi gerekmektedir. Bu da Türk yazı dilini MÖ 300′lü yıllara götürmemizi sağlar. Ancak elimizde daha eski Türkçe cümleler de bulunmaktadır. Bu cümleler yeterince fazla olmadığı için Türkçenin yazı dilini daha geriye götüremiyoruz.
• Türkçe kelime türetmeye elverişli bir dildir. Evet Türkçe sondan eklemeli bir dil olduğundan dolayı yapım ekleri dediğimiz kelime türetme ekleri ile yeni kelime yapmaya elverişli bir dildir. Bu dilin zenginliğinin bir göstergesidir. Bunun yanında da Türkçe öğretmeyi kolaylaştıran bir özelliktir. Çünkü yabancı bir kimse kalem kelimesini kök olarak bildiği zaman ezberlediği bu ekler sayesinde Türkçeyi daha rahat anlayabilecektir. Yine İngilizcedeki gibi düzensiz fiiller yoktur. Kelimenin kökü neyse türetilen kelime de onunla %90′dan fazla şekil olarak uyum sağlar.
• Türkçe matematiksel bir dildir. Yani sistemlidir. Bilgisayar dilinin İngilizce olduğu bu dönemde Türkçenin bilgisayar dili olabileceği tartışılmaktadır. Sadece Türkler değil yabancı bilim adamları da Türkçenin bir bilgisayar dili olabileceğini güçlü delillerle ispatlamaktadır. Türkçenin sistemli olması bilgisayarın temelini oluşturan ikilik sisteme yani 1′lerle ve 0′larla uyumlu olmasını sağlar.
• Türkçe diğer dillerden kelime aldığında bunu kendi melodisine uydurur. Çeşitli yollarla (ilerleyici, gerileyici benzeşme vs.) bu kelimeleri Türkçenin yapısına uydurur.

Evet aklıma gelenleri buraya listeledim. Daha sonra eksik yazdığım olursa da güncelleme yapacağım. İnşallah bu Türk Dili hakkında ileri geri konuşanları biraz olsun susturacaktır.

Bugün ağzımızdan bir çırpıda çıkan kelimelerin yıllar içinde başlarından bir sürü hadise geçmiştir. Kimler kullanmamıştır ki o kelimeleri…

Dil bilimle uğraşan birisi olarak, sık sık etimoloji kitaplarını karıştırır, kafamı kurcalayan kelimelere bakarım. Bazen de bazı kelimelerin kökeni üzerine yazılmış makaleler okurum.

Bugün TDK‘nin çıkardığı Belleten‘in dvd olarak hazırlanmış halini kurcalarken güzel bir makale ile karşılaştım. Kırıkkale‘de Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenliği yapmış olan ve şu an da Bozok Üniversitesi‘nde öğretim görevlisi olarak görev yapan Yard. Doç. Dr. Seyfullah Türkmen‘e ait bu makale. Makale “gebermek” kelimesinin kökeni üzerine yazılmış. İşte bu yazıda da “gebermek” kelimesini makalenin ışığında kendi yorumumla sizlere aktaracağım.

Bu kelimenin kökeni hakkında fikir yürütmeden evvel anlamı üzerine beyin jimnastiği yapalım. “Ölmek” ve “gebermek” kelimeleri hemen hemen aynı anlama gelir. Ancak “gebermek” kelimesini biz genelde olumsuz bir anlamda kullanırız. Halk ağızlarında da bu sözcük, hastanın öldükten sonraki anı, şişmeye ve kokmaya başladığı ifade etmek için kullanılıyor. Yani yine olumsuz anlamda.

Sanırım buradaki “gebermek” kelimesinin de “kabarmak” kelimesi ile ilişkili olduğunu hepimiz gördük değil mi? Bakın halk kültürüne biraz indiğimiz zaman nasıl da kelimenin kökeni kendini bize gösteriveriyor. Geber- < kabar-. Yine anneannelerimizin, hattâ annelerimizin kızdıkları zaman bize söylediği “geberesice“ kelimesini de bir şekilde izah etmiş olduk değil mi? Öldüğünde yanına kimsenin yanaşamayacağı kadar kok, kabar demek istiyorlar işte.

Yine bizim hamile kadınlar için kullandığımız “gebe” kelimesinin de buradan geldiğini söylesek ayıp etmiş olmayız değil mi?

Belki zorlama olacak ama “göbek” kelimesini de bu kelime ile ilişkilendirebiliriz kanımca.

Fotoğraf çekmek, fotoğraf makinesi ile bir görüntünün sabitlenerek makine içine saklanmasıdır. Resim çekmek ise, fotoğraf makinesi ile bir şeyin biçimini kâğıda geçirmek demektir. Oysa biz “fotoğraf çekmek” kelimesi yerine sürekli resim çekmek kelimesini kullanıyoruz. Unutmayalım ki, resim çizilir, fotoğraf ise çekilir. Fotoğraf bir görüntüyü anında sabitlemektir. Onu sabitlemek için makine dışında bir araç kullanmayız. Ancak resimi kâğıda geçirirken hayal gücümüzü kullanırız, parmaklarımızı kullanırız, resim tekniğinden yararlanırız vs.

Dilde kolaylık kanunu ile biz kolay söyleyebildiğimiz şeyleri tercih ederiz her zaman. Resim de fotoğraf kelimesine göre kolay söylendiği için “fotoğraf çekmek” ifadesini kullanacağımız yerde “resim çekmek” ifadesini kullanırız.

Demek ki neymiş; resim çizilir, fotoğraf da çekilirmiş.

Neyse, ilk paragrafta kısa da olsa bir nutuk attık, her zaman yaptığımızdan. Bizde adet oldu zaten nutuk atmadan giriş yapmamak. Türkçenin değil de Türkçeyi konuşanların yozlaştığını söylemiştim üst paragrafta. Buna bir örnek vereceğim.

Şimdi Türkçede insanların sık sık kullandığı "tabi" diye bir kelime var. Biz insanlar bunu genelde hangi durumlar için kullanıyoruz?

Anne: Ahmet bir bardak su getirir misin yavrucuğum? Hadi evladım, hadi annem...

Oğlu: "Tabi" anne.

İşte bu örnekte "tabi" kelimesi yanlış bir şekilde kullanışmıştır.Efendim "tabi" ve "tabii" olmak üzere 2 farklı kelimemiz var bizim. Bu iki kelimenin de farklı anlamları var.

Tabi: Bağımlı anlamında kullanılır. Osmanlı Devletinde kullanılan "teba" kelimesi de bununla alâkalıdır. Yani Osmanlıya bağlı olan anlamındadır. Yine bizim ülkücülerin de sık sık kullandığı bir kelime bu "tebâ" kelimesi.

Bakın Peyami Safa amcamız bu konuda ne örnek veriyor bize:

"Sanki bütün kamara, bütün halk, onlara tabi, onlara mahkûmdu."- P. Safa.

Tabii: Bu kelimenin de TDK'ye göre 6 farklı anlamı var. Biz bu anlamlardan en çok 3. maddeyi, yani "akla ve mantığa uygun olan" olan kısmını kullanıyoruz. Yukarıda analı kızlı verdiğimiz muhabbette olduğu gibi.

Anne: Ahmet bir bardak su getirir misin yavrucuğum? Hadi evladım, hadi annem...

Oğlu: "Tabii" anne. (Tabii yani yaparım anlamındadır.)

Bir de "doğal olarak" anlamını sıklıkla kullanırız. "Tabii ki" diye bir kullanımımız da vardır bizim.

Şimdi bu yazıyı okuyan birçok kişinin kaldırıldı dediğine eminim ben. Evet, kaldırıldı ama belli yerlerde kaldırıldı. Şu an düzeltme işareti 3 farklı yerde kullanılıyor. Dilerniz onları verelim, anlamak daha kolay olacaktır.

1. Yazılışları aynı, anlamları ve okunuşları farklı olan kelimeleri birbirinden ayırt etmek için kullanılır. Örnekler:

hala ( babanın kardeşi ), hâlâ ( devam eden)

alem ( bayrak ), âlem ( dünya )

adem ( yokluk ), âdem ( insan )

kar ( bir yağış türü ), kâr ( fayda sağlamak )

adet ( sayı ), âdet ( gelenek, görenek )

2. Nispet i'sinin belirtme hâli eki ve iyelik eki ile karışma ihtimali olan yerlerde kullanılır. Örnekler:

Türk askeri ( burada ektir ), askerî koşullar ( burada da nispet anlamı vardır, askerlikle ilgili anlamı vardır. )

İslâm dini ( burada ektir ), dinî bilgiler ( burada da nispet anlamı vardır, dinle ilgili bilgiler anlamı vardır. )

3. Bir de Arapça ve Farsçadan dilimize girmiş bazı yabancı kelimelerde g ve k ünsüzünden sonra gelen a ve ünlüsü üzerine konur. Örnekler:

dükkân, hikâye, kâğıt, rüzgâr, Halûk, lâle, Hakkâri, Kâzım, mahkûm vs.

Acaba şapkalı mı şapkasız mı yazılacak diye aklımıza takılan kelimeleri Türk Dil Kurumu yazım kılavuzundan arayabiliriz.

Netice: Evet, netice itibariyle bizim şapka diye bildiğimiz ve kimilerinin düzeltme işareti, kimilerinin de inceltme işareti diye adlandırdığı işaretimiz henüz kalkmış durumda değildir. Kalkmasını beklemek de biraz saçma olur doğrusu.

Ben bu yazıya inanmadım, Türk Dil Kurumu'nun sitesindeki yazım kılavuzuna bakmak istiyorum diyenler ise şuradan o kılavuzdaki o sayfaya ulaşabilirler.

Bir dilin başka bir dilden kelime alması ya da ona kelime vermesi beni pek korkutan bir olay değildir. Nitekim sürekli etkileşim içerisinde bulunan her millet birbirinden bırakın kelime almayı, kültür, örf ve adet de almışlardır. Bunlar gayet olağan şeyler gibi geliyor bana. Ha işin suyu çıkarılmamış mı, yer yer çıkarıldığı da olmuş.

Türkçemizde ilk Türkçeleştirme hareketleri 1932 yılında Atatürk'ün önderliğini yaptığı dil devrimi ile başlıyor. Dilimizdeki Arapça ve Farsça kelimeler birer birer temizlenmeye çalışılıyor. Alfabemiz değiştiriliyor, halk yeni alfabeye alıştırılıyor vs. Dil devrimi konusunu daha başka bir konu altında detaylı bir şekilde incelemek gerekir. Ancak ben bu devrim sırasında yapılan bir yanlışlığın hâlen devam ettirildiğini düşünüyorum. Nedir o yanlış?

Bu devrimin özünü oluşturan tasfiye çalışmaları, Türkçedeki Arapça ve Farsça kelimeleri temizlemektir. E bu kelimeleri temizlerken siz bunların yerine Türkçe olan bir şeyler üreteceksiniz değil mi? İşte mesele de burada kendini gösteriyor. Efendim bazı akıllılar sırf Arapça kullanmayalım diye tutmuşlar Fransızcadan bir sürü abuk subuk kelime almış ve bunları bize sanki Türkçeymiş gibi yutturmuşlar. Bu kelimeler halen bugün de tartışılır. İşte bu şekilde Türkçeye bir sürü uydurma sözcük girmiş ve abuk sabuk yöntemlerle kelime türetme işini meslek edinir hale gelmişiz. Nitekim bugün de bu olay böyle sürüp gidiyor.

Biz Türkçeleştirme çalışmaları yaparken yöntem olarak hep şu yolu benimsedik:

- Dilimize yerleşmiş yabancı kökenli kelimelere Türkçe karşılıklar bulmak yerine ilk önce dilimize yeni yeni girmeye çalışan yabancı kelimelerle mücadele ettik. Atıyorum internete tutup bir karşılık türetmek yerine hostinge (kaldı ki buna bile yetişemedik) karşılıklar aradık. Henüz dilimizde tam kullanılmayan kelimeleri Türkçeleştirmeye çalıştık.

- Bir kelimeye Türkçe karşılık bulacağız diye ahenksiz şeyler kullanmamaya gayret ettik. İnsanların gözüne batacak şeyler kullanmaktan kaçındık. Atıyorum t-shirt ya da tişört yerine kısakollu dedik. Sweet ya da svit yerine uzunkollu dedik.

- Bulduğumuz karşılıkları samimi bir şekilde, her yerde göğsümüzü gere gere kullandık. Uzunkollu, kısakollu gibi.

Kısaca insanlara itici gelmeyen şeyler yapmaya çalıştık. Ancak bazı kişiler Türkçeleştirme çalışması yapacağız diye Türkçeyi alt üst ediyorlar. Atıyorum sayfa yerine "yaprak" kullanıyorlar. Ya da haber yerine "çav" diyorlar. Buna da ortak dil çalışması yapıyoruz gibi bir kılıf uyduruyorlar. Şahsen ben dil bilimle uğraşmayan birisi olsam bu çalışmalara sadece güler geçerdim. Bana itici gelen şeyleri nasıl samimiyetle kullanayım ki?

Bilgi Şöleni: Herhangi bir konu hakkında, o konunu uzmanları tarafından yapılan bilgilendirme konuşmalarına denir. Diğer adı sizin de bildiğiniz gibi sempozyumdur. Bilgi Şölenlerinde konuşmalar biraz ciddî bir ortamda geçer. Tartışmadan ziyade konu hakkındaki uzman kişilerin fikirlerini sunmak için yapılan bir çalışmadır. Fikirler sunulduktan sonra başkan tarafından sonuç bildirisi okunur. Örneğin Mevlânâ hakkında bir bilgi şöleni şöyle olabilir. 5-6 konuşmacı Mevlânâ ile ilgili farklı konuları ele alır. Birisi Mesnevi'yi inceler. Birisi Mevlânâ'nın İslâm'a bakışını, birisi Mevlânâ'nın kadına bakışını ve diğeri de Mevlânâ'nın diğer dinlere bakışını inceleyebilir. İşte konuşmalar bitince tüm konular harmanlanır ve sonuç hazırlanır.

Şimdi Türk Dil Kurumu ile Erciyes Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünün ortaklaşa düzenledikleri Uluslararası Çağdaş Türkmen Türkçesi ve Edebiyatı Bilgi Şöleni ile ilgili duyurunun TDK'nin sayfasında yayınlanan duyuru metnini aşağıda verelim:

Irak’ta gelişen çağdaş Türkmen edebiyatı ile çağdaş Türkmen yazı dili ve ağızları üzerinde çalışan bilim adamlarını bir araya getirerek konu üzerinde bilimsel araştırmaların sunulmasını sağlamak amacıyla Türk Dil Kurumu ile Erciyes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü 28-29 Nisan 2008 günlerinde Kayseri’de Uluslararası Çağdaş Irak Türkmen Türkçesi ve Edebiyatı Bilgi Şöleni düzenleyecektir.

Bilgi şölenine katılmak isteyenlerin bildiri başlığı ile iki yüz kelimeyi geçmeyen bildiri özetlerini ilişikteki belgeyi doldurarak en geç 1 Nisan 2008 günü Kurumumuzda olacak biçimde kurultay@tdk.org.tr e-posta adresine göndermeleri gerekmektedir. Düzenleme Kurulu tarafından kabul edilen bildirilerin sahiplerine ikinci duyurum 15 Nisan 2008 günü gönderilmeye başlanacaktır. Bildirilerin tam metinleri bilgi şöleni sırasında alınacak ve Erciyes Üniversitesi tarafından kitap olarak yayımlanacaktır.

Bildiriyle katılacakların otobüs veya tren biletleriyle konaklama ve yiyecek giderleri Kurumlarımızca karşılanacaktır.

Katılım belgesini şuradan indirebilirsiniz.

Daha detaylı bilgi almak için de şuraya bakabilirsiniz.

Argüman: Sözcüğün aslı Fransızca argumenttir. Argüman dilimizde zaten kanıt, delil gibi sözcüklerin yerine kullanılmaktadır. Bu nedenle argüman sözcüğü yerine kanıt, delil demek daha doğru olacaktır.

Browser: İngilizce aslı da browser olan kelime, internete girmek için kullandığımız bir araçtır. Türk Dil Kurumu bu araç için açar sözcüğünü karşılık olarak önerse de dilimizde zaten tarayıcı gibi bir kullanımı mevcuttur. Bu nedenle tarayıcı demek kanaatimizce daha doğru olacaktır.

Blender: İngilizce aslı blender olan sözcük dilimizde de aynı anlamda yani karıştırıcı, parçalara ayrıştırıcı alete verilen ad olarak kullanılmaktadır. Karıştırmak fiilinden türeyen karıştırıcı sözcüğünü kullanmak daha doğru olacaktır.
Dejenerasyon: Fransızca dégénération sözcüğünden dilimize geçmiştir. Soyunun özelliklerini kaybetme, onları değiştirme, köreltme anlamında kullanılan bu sözcük için dilimizde zaten yozlaşma sözcüğü kullanılmaktadır. Dejenerasyon sözcüğü ile kurulan söz öbekleri için de yozlaşmış sözcüğünü kullanabiliriz: yozlaşmak “dejenere olmak”, yozlaştırmak “dejenere olmak” gibi.

Deklârasyon: Fransızca déclaration sözcüğünden dilimize geçen bu sözcüğün anlamı “bildirmek, ilân etmek”tir. Bu söz için dilimizde bildirge sözcüğü zaten kullanılmaktadır.

Türkçeden Diğer Dillere Geçen Bir Sözcük

Yıllardır Türkiye’den dünyanın birçok ülkesine ve özellikle Yunanistan’a Türk lokumu ithal edilmektedir. Dilimizden diğer dillere geçen sözcüklerin başında yemekle ilgili sözcükler gelmektedir. Türk mutfağının zenginliği, kültür alış-verişi sebebiyle Türk lokumunun ve lokumun adının da Yunanlılara geçmesini sağlamıştır. Türkçedeki lokum sözcüğü Yunancada Loukumi diye kullanılmaktadır.

Bir Sözcüğün Kökeni (Etimolojisi)
Piliç: Kümes hayvanlarını çağırmak için kullanılan bili bili sözcüğünden türediği düşünülmektedir. Bili bili sözcüğünün sonuna –ç küçültme eki eklenerek kurulduğu düşünülmektedir.

Kaynaklar:

TDK Türkçe Sözlük
Türk Dilinin Etimolojisi, Hasan Eren
www.tdk.org.tr

N. Kaan Fakılı
kaan@anadilim.org

Bu yazı, Yeniden Vatan ve Hürriyet dergisinde yayınlanmıştır.