Üniversitede, 4. sınıfın ilk döneminde, Türkiye Türkçesi Yapı Bilgisi diye bir ders vardı. Derste sağ olsun hocamız bize birçok dil bilim terimini ezberletti. Biraz da olsa ilgi duyanların sıklıkla karşılaşacağı terimler bunlar.

• Fonoloji: Ses Bilgisi
• Etimoloji: Köken Bilgisi
• Morfoloji: Yapı Bilgisi
• Sentaks: Söz Dizimi
• Filoloji: Dil Bilim ama daha çok tarihi dil metinlerinin çözümü ve tahlili.
• Semantik: Anlam Bilgisi
• Leksikoloji: Sözlük Bilimi
• Stilistik: Üslûp Bilimi
• Onomastik: Ad Bilimi
• Fonem: Bilinçli olarak çıkarılan ve kelimelerde mânâ değişikliği yapabilen seslerdir. Mesela: “tok” ve “yok” kelimelerindeki “t” ve “y” sesleri birer fonemdir.
• Alefon: Örnek üzerinde belirtelim, “düğün” ve “dügün” kelimelerindeki “g” ve “ğ” sesleri alefondur. “bakmağa” ve “bakmaya” kelimelerindeki “ğ” ve “y” sesleri alefondur.
• Alamorf: Değişken şekillilik, yani varyant demektir. Mesela “-lık” ekinin birkaç farklı alamorfu vardır: -lık, -lik, -luk, -lük.
• Vokal: Sesli harf.
• Konsonant: Sessiz harf.

Sizin de kafanıza takılan dil bilim terimleri varsa doğru yere geldiniz. Siz sorun, ben bulayım.

Yazar: Kaan Fakılı | ahkâm kesilmemiş »