Üniversitede, 4. sınıfın ilk döneminde, Türkiye Türkçesi Yapı Bilgisi diye bir ders vardı. Derste sağ olsun hocamız bize birçok dil bilim terimini ezberletti. Biraz da olsa ilgi duyanların sıklıkla karşılaşacağı terimler bunlar.

• Fonoloji: Ses Bilgisi
• Etimoloji: Köken Bilgisi
• Morfoloji: Yapı Bilgisi
• Sentaks: Söz Dizimi
• Filoloji: Dil Bilim ama daha çok tarihi dil metinlerinin çözümü ve tahlili.
• Semantik: Anlam Bilgisi
• Leksikoloji: Sözlük Bilimi
• Stilistik: Üslûp Bilimi
• Onomastik: Ad Bilimi
• Fonem: Bilinçli olarak çıkarılan ve kelimelerde mânâ değişikliği yapabilen seslerdir. Mesela: “tok” ve “yok” kelimelerindeki “t” ve “y” sesleri birer fonemdir.
• Alefon: Örnek üzerinde belirtelim, “düğün” ve “dügün” kelimelerindeki “g” ve “ğ” sesleri alefondur. “bakmağa” ve “bakmaya” kelimelerindeki “ğ” ve “y” sesleri alefondur.
• Alamorf: Değişken şekillilik, yani varyant demektir. Mesela “-lık” ekinin birkaç farklı alamorfu vardır: -lık, -lik, -luk, -lük.
• Vokal: Sesli harf.
• Konsonant: Sessiz harf.

Sizin de kafanıza takılan dil bilim terimleri varsa doğru yere geldiniz. Siz sorun, ben bulayım.

Yazar: Kaan Fakılı | ahkâm kesilmemiş »

TDK‘nin internet ortamında yaptığı sözlük çalışmaları son yıllarda hız kazandı. İlk önce Türkçe Sözlük ardından Yazım Kılavuzu, onun ardından Kişi Adları Sözlüğü TDK tarafından sanal ortama aktarıldı. Ardından Lehçeler Sözlüğü ve Yabancı Kelimeler Sözlüğü de internet ortamına aktarıldı. Son olarak da Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü sanal ortama aktarıldı. Bu çalışmalar dil bilim çalışmaları yapan araştırmacılar için oldukça faydalı olacaktır kanımca. Şimdiden herkese kolay gelsin.

Yazar: Kaan Fakılı | ahkâm kesilmemiş »

Günlükte sağ tarafa “dil bilim dünyasından gelişmeler” diye bir bölüm yapıp bu tarz duyuruları, gelişmeleri oradan aktaracaktım. Ancak o plân şimdilik askıya alındığı için buradan duyurmayı doğru buluyorum.

Türk Dil Kurumu ile Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi‘nin ortaklaşa düzenlediği “Eğitimde Türkçeleşme” isimli panel 12 Mart 2008′de, saat 13.00 ve 16.00 arasında G.Ü. İİBF 100. Yıl Kültür Merkezi’nde yapılacak. Panel Hakkında Türk Dil Kurumu’nun tanıtım yazısı ise şöyle:

Gazi Üniversitesi 12 Mart 2008 Çarşamba günü “Eğitimde Türkçe” konulu bir açık oturum düzenleyecek. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Yerleşkesi 100. Yıl Kültür Merkezinde saat 13.00’te başlayacak olan açık oturum öncesinde Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Şükrü Halûk Akalın, Eğitimde Türkçe ve Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük ve Yazım Kılavuzu Çalışma Grubu’nun çalışmaları hakkında bilgiler verecek.

Gazi Üniversitesi İİBF Dekanı Muhteşem Kaynak’ın konuşmasının ardından başlayacak olan açık oturuma konuşmacı olarak Prof. Dr. Bedriye Saraçoğlu, Prof. Dr. Mustafa Altuntaş, Prof. Dr. Fatma Özkan ve Prof. Dr. Nihat Bozdağ katılacak.

Yazar: Kaan Fakılı | ahkâm kesilmemiş »