Üniversitede, 4. sınıfın ilk döneminde, Türkiye Türkçesi Yapı Bilgisi diye bir ders vardı. Derste sağ olsun hocamız bize birçok dil bilim terimini ezberletti.
Biraz da olsa ilgi duyanların sıklıkla karşılaşacağı terimler bunlar.
- Fonoloji: Ses Bilgisi
- Etimoloji: Köken Bilgisi
- Morfoloji: Yapı Bilgisi
- Sentaks: Söz Dizimi
- Filoloji: Dil Bilim ama daha çok tarihi dil metinlerinin çözümü ve tahlili.
- Semantik: Anlam Bilgisi
- Leksikoloji: Sözlük Bilimi
- Stilistik: Üslûp Bilimi
- Onomastik: Ad Bilimi
- Fonem: Bilinçli olarak çıkarılan ve kelimelerde mânâ değişikliği yapabilen seslerdir. Mesela: “tok” ve “yok” kelimelerindeki “t” ve “y” sesleri birer fonemdir.
- Alefon: Örnek üzerinde belirtelim, “düğün” ve “dügün” kelimelerindeki “g” ve “ğ” sesleri alefondur. “bakmağa” ve “bakmaya” kelimelerindeki “ğ” ve “y” sesleri alefondur.
- Alamorf: Değişken şekillilik, yani varyant demektir. Mesela “-lık” ekinin birkaç farklı alamorfu vardır: -lık, -lik, -luk, -lük.
- Vokal: Sesli harf.
- Konsonant: Sessiz harf.
Sizin de kafanıza takılan dil bilim terimleri varsa doğru yere geldiniz. Siz sorun, ben bulayım. ![]()

2 ahkâm kesilmiş, ilkin okuyayım, sonra ben de yazarım bir şeyler
19 Ekim 2008, 11:50
Üniversitedeki ilk günlerimizdi, konsonant ve vokaller diye söze başlayınca hoca afallamıştık. Sonra arkası geldi lokatifler, ablatifler gırla gitti. Latince kelimelerin arasında boğuşurken, herkes neredeyse bir günde Osmanlıcayı okumaya başlamıştı bile. Hatta o kadar ki bir süre sonra arkadaşlarla aramızda Osmanlıca yazarak anlaşıyorduk. Güzel günlerdi, bir daha öğrenci olmak hem de aynı bölümde, çok isterim…
20 Ekim 2008, 15:35
Osmanlıca okumak bir zevktir aslında. Ben de bir ara bir iki hikâye kitabı okumuştum. İlk okuduğumda pek bir şey anlamasam da ikincide o sorun ortadan kalkmıştı.